Questions and word order in Polish: czy, gdzie, dokąd, ile, z kim

When you need to ask the way, a price or a schedule, grammar is not the priority — the ability to formulate the question quickly is. In Polish it is built more simply than in many languages, but there are a few details people trip over: word order, the case after a preposition and the difference between "gdzie" and "dokąd". Let us go through the system and then the ready-made questions you will need at an interview, in town and at work.

Yes/no questions: czy and intonation

The simplest way is to put the word czy at the start. The word order of the rest of the sentence does not change:

• Czy pracujesz w niedzielę? — Do you work on Sunday?
• Czy masz wolny dzień? — Do you have a day off?
• Czy to jest daleko? — Is it far?

In conversation czy can be dropped and the question asked with intonation alone: Pracujesz w niedzielę? Masz wolny dzień? In formal situations (an interview, an office) it is better to keep czy.

Question words

• kto — who; co — what.
• gdzie — where (position); dokąd — where to; skąd — where from.
• kiedy — when; jak długo — how long; od kiedy — since when.
• dlaczego — why; po co — what for.
• jak — how; ile — how many, how much.
• jaki, jaka, jakie — what kind of; który, która, które — which; czyj, czyja, czyje — whose.

The question word goes to the start: Gdzie pracujesz? Kiedy zaczynasz? Dlaczego tu jesteś? The verb follows immediately.

Gdzie or dokąd

In colloquial Polish people often say Gdzie idziesz? instead of "dokąd", but it is right to distinguish: gdzie — "where" (place), dokąd — "where to" (direction), skąd — "where from": Gdzie jesteś? Dokąd idziesz? Skąd jesteś? In formal speech and exams exactly this distinction is needed.

A preposition before the question word

If a preposition belongs to the question, it stands before the question word, and the question word takes the required case:

• Z kim rozmawiasz? — Who are you talking to? (instrumental)
• O czym myślisz? — What are you thinking about? (locative)
• Na co czekasz? — What are you waiting for? (accusative)
• Do kogo dzwonisz? — Who are you calling? (genitive)
• Dla kogo to jest? — Who is it for? (genitive)
• Czym jedziesz do pracy? — How do you get to work? (instrumental)

We do not say "Z kogo rozmawiasz?": after z here comes the instrumental, so z kim.

Ile: "how many, how much"

The word ile requires the genitive of the following noun: Ile masz lat? Ile godzin pracujesz? Ile to kosztuje? Ile płacą za godzinę? We do not say "Jak masz lat?": that is a calque from another language. Correct: Ile masz lat?

Jaki and który

• Jaka jest stawka? — What is the rate? (a property)
• Jakie masz doświadczenie? — What experience do you have?
• Który autobus jedzie do centrum? — Which bus goes to the centre? (a choice from a known set)
• Którą zmianę wolisz? — Which shift do you prefer?

Word order: free, but with logic

In Polish word order is freer than in English, but the neutral variant is subject, verb, object: Pracuję w fabryce. New or important information goes to the end. Compare: Pracuję w fabryce (an answer to "where do you work?") and W fabryce pracuję (I work precisely in a factory, not elsewhere). It is the same in questions: Kiedy zaczynasz pracę? is neutral.

Questions at an interview

• Dlaczego chce pan pracować w naszej firmie? — Why do you want to work at our company?
• Czy ma pan doświadczenie na magazynie? — Do you have warehouse experience?
• Ile lat pracował pan na wózku widłowym? — How many years did you work on a forklift?
• Kiedy może pan zacząć? — When can you start?
• Czy zna pan język polski? — Do you know Polish?

Questions in town and at work

• Przepraszam, gdzie jest przystanek? — Excuse me, where is the stop?
• Jak dojść na dworzec? — How do I get to the station?
• Co to znaczy? — What does it mean?
• Jak to się mówi po polsku? — How do you say it in Polish?
• Czy może pani powtórzyć? — Could you repeat that?
• O której kończy się zmiana? — What time does the shift end?

Tag questions

To confirm what was said, Polish adds prawda? ("right?") or tak?: Pracujesz tu od roku, prawda? ("You've worked here for a year, right?"). You can also add nie?: Dobra praca, nie?

A dialogue at an interview

• — Dzień dobry. Jak się pan nazywa? — Good morning. What is your name?
• — Nazywam się Taras Kowal. — My name is Taras Kowal.
• — Skąd pan pochodzi i od kiedy mieszka pan w Polsce? — Where are you from and how long have you lived in Poland?
• — Jestem ze Lwowa, w Polsce mieszkam od dwóch lat. — I'm from Lviv, I've lived in Poland for two years.
• — Dlaczego szuka pan pracy w magazynie? — Why are you looking for warehouse work?

Three typical mistakes

1. "Z kogo rozmawiasz?" Correct: z kim rozmawiasz?
2. "Jak masz lat?" Correct: ile masz lat?
3. "Gdzie jedziesz?" as a question about direction in an exam. More correct: dokąd jedziesz?

Practice

Form questions about the highlighted words.

1. Pracuję w Warszawie. → ___ pracujesz?
2. Idę do pracy. → ___ idziesz?
3. Rozmawiam z szefem. → ___ rozmawiasz?
4. Pracuję osiem godzin. → ___ godzin pracujesz?
5. Mam dwadzieścia pięć lat. → ___ masz lat?
6. Zaczynam o szóstej. → ___ zaczynasz?
7. To jest moja paleta. → ___ to jest paleta?
8. Jestem z Ukrainy. → ___ jesteś?

Answers: 1 — Gdzie; 2 — Dokąd; 3 — Z kim; 4 — Ile; 5 — Ile; 6 — O której; 7 — Czyja; 8 — Skąd.

Summary

Remember: for yes/no take czy, put the question word first, the preposition before it, and after ile the genitive. Distinguish gdzie, dokąd, skąd. With these rules you will be able to ask for directions, rates and schedules, and to understand an interview question.