Studia zaoczne i praca zmianowa: jak nie rzucić uczelni na drugim semestrze

Pierwszy semestr Taras przeszedł na entuzjazmie: zjazdy co dwa tygodnie, soboty i niedziele na uczelni, a w poniedziałek o szóstej — zmiana w magazynie. W listopadzie wszystko jeszcze się trzymało. W styczniu przyszła sesja, brygadzista wpisał go na dwie soboty z rzędu i Taras opuścił oba zaliczenia. Na drugi semestr już nie wrócił.

Popularne jest przekonanie, zwłaszcza wśród cudzoziemców, że studia niestacjonarne „same” łączą się z pracą, bo zajęcia są w weekendy. W rzeczywistości łączą się tylko wtedy, gdy to zaplanujesz: harmonogram zjazdów, ustalenia z pracodawcą, zapas na sesję. Bez tego pierwszy konflikt grafików kończy się urlopem dziekańskim — albo skreśleniem z listy.

Jak wyglądają studia niestacjonarne

• Zjazdy. Zwykle co 2 tygodnie, sobota i niedziela od rana do wieczora. Niektóre uczelnie część zajęć prowadzą online lub w piątki wieczorem.
• Sesja. Egzaminy i zaliczenia pod koniec semestru, często też w weekendy. Poprawki mają osobne terminy, które łatwo przeoczyć.
• Praca własna. Prace zaliczeniowe, projekty, lektury między zjazdami — kilka godzin tygodniowo.
• Opłaty. Na uczelniach niepublicznych studia zaoczne są płatne i warto znać kwotę za cały okres, a nie tylko za pierwszy rok.

Krok 1. Weź harmonogram przed podpisaniem umowy

Większość uczelni niepublicznych publikuje harmonogram zjazdów na cały semestr przed jego rozpoczęciem. Poproś o niego przed podpisaniem umowy o studia. Sprawdź liczbę zjazdów, czy są zajęcia w piątki, kiedy jest sesja. Porównaj z grafikiem pracy: jeśli w twojej firmie sobotnie zmiany to norma, trzeba to rozwiązać przed rekrutacją, a nie po.

Krok 2. Porozmawiaj z pracodawcą

Najlepiej otwarcie i z datami w ręku. Pokaż harmonogram i zaproponuj rozwiązania:

• Stałe wolne dni. Poproś, by nie planowano ci zmian w dni zjazdów.
• Zamiana zmian. Umów się z kolegami, że weźmiesz ich dni powszednie w zamian za swoje soboty.
• Urlop na sesję. Zaplanuj kilka dni urlopu na egzaminy z wyprzedzeniem.
• Na piśmie. Jeśli ustalenia są ważne, poproś o potwierdzenie choćby mailem.

Wielu pracodawców patrzy na studia przychylnie, zwłaszcza gdy kierunek wiąże się z pracą: logistyka, zarządzanie, BHP.

Krok 3. Urlop szkoleniowy — kiedy przysługuje

Kodeks pracy przewiduje urlop szkoleniowy, ale tylko wtedy, gdy pracodawca zgodził się na twoje studia jako podnoszenie kwalifikacji zawodowych (najczęściej w umowie lub skierowaniu). Wtedy można uzyskać:

• Płatne dni na przygotowanie do egzaminów — ich liczba zależy od rodzaju egzaminu.
• Do 21 dni na ostatnim roku — na przygotowanie pracy dyplomowej i egzamin.
• Zwolnienie z pracy na czas zajęć, jeśli pokrywają się z godzinami pracy.

Jeśli studiujesz „dla siebie”, bez zgody pracodawcy, te uprawnienia nie przysługują — zostaje zwykły urlop i dogadanie się.

Status studenta: co daje, a czego nie

• Do 26 lat. Na umowie zlecenie student przed 26. rokiem życia nie płaci składek ZUS — dotyczy to także studentów zaocznych.
• Zniżki. Legitymacja daje zniżki na przejazdy, ale nie wszystkim studentom i nie na każdy rodzaj transportu — sprawdź zasady swojego miasta i przewoźnika.
• Karta pobytu. Do karty pobytu w związku ze studiami potrzebne są studia stacjonarne. Studia zaoczne takiej podstawy nie dają — legalny pobyt trzeba oprzeć na pracy lub innej podstawie.

Jak nie wypalić się przed końcem semestru

Najczęściej studia rzuca się nie przez trudność, ale przez zmęczenie. Kilka prostych zasad: nie bierz nadgodzin w tygodniach przed sesją; zarezerwuj dwa wieczory w tygodniu po godzinie — to wystarczy na bieżące zadania; znajdź w grupie osobę z podobnym grafikiem i wymieniajcie się notatkami. I licz nie tylko czesne, ale i godziny snu. Jeśli semestr mimo wszystko się sypie, nie znikaj bez słowa: napisz do dziekanatu o urlop dziekański lub indywidualną organizację studiów — to lepsze niż skreślenie z długiem za czesne.

Checklista przed studiami zaocznymi

• Harmonogram. Weź harmonogram zjazdów na cały semestr.
• Grafik pracy. Porównaj zjazdy ze swoimi zmianami.
• Pracodawca. Ustal kwestię sobót przed rozpoczęciem zajęć.
• Urlop. Zostaw dni na sesję.
• Legalny pobyt. Pamiętaj, że studia zaoczne nie dają karty pobytu.
• Pieniądze. Poznaj pełny koszt studiów za wszystkie lata.