Odejście z pracy: okresy wypowiedzenia, dokumenty i należne pieniądze

Panuje przekonanie, że z polskiej pracy można odejść „w każdej chwili, z dwutygodniowym wypowiedzeniem”. To nieprawda. Dwa tygodnie dotyczą tylko osób zatrudnionych krócej niż pół roku. Po trzech latach stażu trzeba przepracować aż trzy miesiące, chyba że strony umówią się inaczej.

Trzy sposoby rozwiązania umowy o pracę

• Porozumienie stron. Datę wybieracie razem z pracodawcą — nawet następny dzień. Najszybsza i najspokojniejsza opcja.
• Wypowiedzenie. Jedna strona zawiadamia drugą na piśmie, a umowa trwa jeszcze przez określony czas.
• Bez wypowiedzenia. Tylko przy poważnych naruszeniach: po stronie pracownika np. praca pod wpływem alkoholu, po stronie pracodawcy np. uporczywe niewypłacanie pensji.

Okresy wypowiedzenia

• do 6 miesięcy stażu u pracodawcy — 2 tygodnie;
• od 6 miesięcy do 3 lat — 1 miesiąc;
• od 3 lat — 3 miesiące.

Wypowiedzenie dwutygodniowe kończy się w sobotę, miesięczne i trzymiesięczne — ostatniego dnia miesiąca. Wypowiedzenie wręczone 10 marca przy okresie miesięcznym kończy się więc 30 kwietnia.

Gdy zwalnia pracodawca

• Dni na poszukiwanie pracy. W okresie wypowiedzenia przysługują płatne dni wolne: 2 dni przy wypowiedzeniu dwutygodniowym lub miesięcznym, 3 dni przy trzymiesięcznym.
• Odprawa. Jeśli firma zatrudnia co najmniej 20 osób, a zwolnienie nie dotyczy pracownika: jedna pensja przy stażu do 2 lat, dwie — od 2 do 8 lat, trzy — powyżej 8 lat.
• Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca może zwolnić cię z pracy na czas wypowiedzenia, zachowując pensję.

Co ci się należy

• Świadectwo pracy — w dniu zakończenia pracy lub w ciągu 7 dni.
• Wynagrodzenie za przepracowany czas.
• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Umowa zlecenie — inne zasady

Kodeks pracy tu nie obowiązuje. Zasady rozwiązania określa sama umowa: poszukaj punktu o wypowiedzeniu i karach. Jeśli go nie ma, umowę zlecenia co do zasady można wypowiedzieć w każdej chwili, ale za szkodę wyrządzoną odejściem w nieodpowiednim momencie można żądać odszkodowania.

Odejście z pracy a karta pobytu

Jeśli zezwolenie na pobyt wydano na pracę u konkretnego pracodawcy, utrata pracy oznacza obowiązek zawiadomienia wojewody w ustawowym terminie. Zezwolenie nie wygasa tego samego dnia, ale czas na znalezienie nowej podstawy jest ograniczony. Zanim podpiszesz porozumienie stron, sprawdź, jak wpłynie ono na twój dokument.

Lista kontrolna przed odejściem

• Rodzaj umowy. Umowa o pracę czy zlecenie — od tego zależą wszystkie terminy.
• Staż. Policz, ile pracujesz w tej firmie.
• Forma pisemna. Każde wypowiedzenie czy porozumienie — na papierze, z podpisami.
• Urlop. Ile dni zostało i czy zdążysz je wykorzystać.
• Dokumenty. Świadectwo pracy, PIT-11 w kolejnym roku, końcowe rozliczenie.
• Legalność pobytu. Jak odejście wpłynie na kartę pobytu lub wizę.