Jak sprawdzić agencję pracy w rejestrze KRAZ: instrukcja krok po kroku

Legalnie działająca agencja zatrudnienia musi być wpisana do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia — KRAZ. Numer wpisu często widnieje w ogłoszeniu, drobnym drukiem na dole. I właśnie tu pojawia się wygodna iluzja — szczególnie u cudzoziemców, którzy szukają pracy w Polsce z zagranicy.

Wiele osób uważa, że skoro w ogłoszeniu jest numer KRAZ, agencja jest sprawdzona. To nieprawda. Numer można skopiować od innej firmy, a wpis mógł zostać dawno wykreślony. Weryfikacja zajmuje pięć minut i trzeba zrobić ją samodzielnie, a nie wierzyć na słowo.

Krok 1. Zbierz dane agencji

Do wyszukiwania potrzebna jest przynajmniej jedna z trzech informacji:

• Numer wpisu do KRAZ. Liczba z oznaczeniem roku albo kodem województwa — zależnie od tego, kiedy agencję wpisano.
• NIP. Dziesięciocyfrowy numer podatkowy firmy. Musi być w umowie.
• Pełna nazwa. Nie marketingowa z Facebooka, tylko prawna — z „sp. z o.o.” lub imieniem i nazwiskiem właściciela.

Jeśli rekruter odmawia podania NIP-u lub pełnej nazwy przed podpisaniem umowy — to już jest odpowiedź.

Jeszcze jedno: agencja, która cię znalazła, i firma, z którą podpisujesz umowę, mogą być różnymi podmiotami. Sprawdź wtedy obie — każda, która działa jako agencja, musi mieć własny wpis w KRAZ.

Krok 2. Wyszukiwanie w rejestrze

1. Otwórz stronę rejestru KRAZ (prowadzi go ministerstwo właściwe do spraw pracy; wpisz w wyszukiwarkę „KRAZ rejestr agencji zatrudnienia” — link powinien prowadzić do domeny gov.pl).
2. Wybierz wyszukiwanie agencji i wpisz NIP lub numer wpisu. Wyszukiwanie po nazwie też działa, ale daje więcej podobnych wyników.
3. Otwórz kartę znalezionej agencji.

Krok 3. Na co patrzeć w karcie

• Status. Wpis musi być aktywny. Wykreślenie oznacza, że agencja nie może już działać jako agencja zatrudnienia.
• Nazwa, adres, NIP. Muszą zgadzać się z umową co do litery. Inna firma z tym samym logo to inna firma.
• Rodzaje usług. Najważniejsze pole — o nim osobno niżej.
• Data wpisu. Agencja wpisana tydzień temu nie musi być zła, ale to powód, by dopytać o szczegóły.

Zrób zrzut ekranu karty z datą — przyda się, gdyby trzeba było składać skargę.

Rodzaje usług: pośrednik czy pracodawca

W rejestrze widać, jaką działalność agencja może prowadzić. Dla pracownika ważne są dwie:

• Pośrednictwo pracy. Agencja znajduje ci pracę, ale umowę podpisujesz z firmą, w której będziesz pracować. Osobno oznacza się pośrednictwo w kraju i za granicą.
• Praca tymczasowa. Agencja sama staje się twoim pracodawcą i kieruje cię do pracodawcy użytkownika. Umowa i wynagrodzenie — od agencji.

Jeśli agencja proponuje umowę jako agencja pracy tymczasowej, a w rejestrze ma tylko pośrednictwo — umowę daje ci podmiot, który nie ma do tego uprawnień. Taką rozbieżność trzeba wyjaśnić przed podpisem.

Krok 4. Dodatkowa weryfikacja firmy

• KRS lub CEIDG. Spółka (sp. z o.o.) jest w Krajowym Rejestrze Sądowym, jednoosobowa działalność — w CEIDG. Widać tam właściciela i to, czy firma nie jest w likwidacji.
• Biała lista VAT. Na portalu podatkowym po NIP-ie sprawdzisz, czy firma jest czynnym podatnikiem VAT i jakie ma zgłoszone rachunki.
• Opinie. Przydatne, ale drugorzędne: łatwo je zmanipulować w obie strony.

Za co agencja nie może pobierać opłat

Agencja nie może pobierać od pracownika opłat za znalezienie pracy ani za zatrudnienie w Polsce. Przy kierowaniu do pracy za granicą może żądać jedynie zwrotu określonych faktycznych kosztów: dojazdu, wizy, badań lekarskich, tłumaczenia dokumentów. Muszą być one wpisane w umowę z agencją. „Opłata za miejsce w kolejce” albo „za załatwienie formalności” bez dokumentu to poważny sygnał ostrzegawczy.

Nieprawidłowości można zgłosić do urzędu marszałkowskiego (prowadzi rejestr i może wykreślić agencję) albo do Państwowej Inspekcji Pracy.

Checklista weryfikacji agencji

• NIP i nazwa. Zdobądź je przed jakąkolwiek przedpłatą czy wyjazdem.
• KRAZ. Znajdź agencję sam, a nie przez link od rekrutera.
• Status. Upewnij się, że wpis jest aktywny.
• Rodzaj usług. Porównaj z rodzajem proponowanej umowy.
• Dane. Nazwa, adres i NIP w rejestrze i w umowie są identyczne.
• Pieniądze. Żadnych opłat „za zatrudnienie” w Polsce.