Lekcja 8. Tryb rozkazujący w języku polskim

Tryb rozkazujący w języku polskim

Czym właściwie jest tryb rozkazujący?
To forma czasownika, po którą sięgamy, kiedy coś każemy, o coś prosimy, doradzamy albo tłumaczymy, jak wykonać zadanie.

Jak się go tworzy?

1. Dla formy ty

• Zwykle bierzemy temat 2. osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego i odcinamy końcówkę.

• Dokładamy odpowiednią końcówkę albo zostawiamy sam temat, jeśli kończy się na spółgłoskę.

Przykład:

• robić — ty robisz → forma rozkazująca: rób!

• pisać — ty piszesz → pisz!

2. Dla formy wy

• Wystarczy dodać końcówkę -cie do tematu czasownika.

Przykład:

• rób → róbcie!

• pisz → piszcie!

3. Forma grzecznościowa — Pan / Pani

• Używamy bezokolicznika, najczęściej po słowie proszę + bezokolicznik.

Przykład:

• Proszę pisać!

• Proszę robić!

Na co uważać

• Niektóre czasowniki mają nieregularne formy trybu rozkazującego.

• W mowie potocznej formy często się skraca albo przesuwa akcent.

• Przy zaprzeczeniu stawiamy partykułę nie przed formą:
  Nie rób!

Przykłady trybu rozkazującego