Składki ZUS, zdrowotna i PIT: co potrącają z wypłaty w Polsce

Pracownik liczy wypłatę w telefonie po zmianie w magazynie
Dodaj Jobework jako preferowane źródło w Google

Nasze materiały okazały się pomocne? Dodaj Jobework do preferowanych źródeł, a Google będzie częściej pokazywać Ci nasze artykuły.

Ta sama praca w magazynie potrafi mieć w ogłoszeniach pięć różnych opisów stawki: „31,40 zł brutto/h”, „24 zł netto”, „od 4800 zł”, „do 35 zł”, „30 zł netto + zakwaterowanie”. Na oko nie da się ich porównać. Różnica między brutto a netto przy zwykłej pensji to mniej więcej jedna czwarta kwoty. Poniżej pokazujemy, jak z dowolnego ogłoszenia dojść do sumy, która faktycznie wpłynie na konto.

Zasady są takie same dla obywateli Polski i dla cudzoziemców z kartą pobytu, wizą czy innym prawem do pracy. Obywatelstwo zmienia dokumenty potrzebne do pracy, a nie potrącenia z pensji. Jedyna realna różnica dla osób, które dopiero przyjechały, to rezydencja podatkowa — o niej niżej.

Brutto, netto i „na rękę” — trzy różne liczby

Brutto to kwota z umowy, od której liczy się wszystko inne. W 2026 roku płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie — 31,40 zł brutto.

Netto to brutto pomniejszone o składki ZUS, składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek PIT.

Na rękę to to, co naprawdę przychodzi na konto. Od netto pracodawca lub agencja może jeszcze odjąć zakwaterowanie, wypłaconą wcześniej zaliczkę czy zgubioną odzież roboczą. Właśnie ta trzecia liczba najczęściej zaskakuje w dniu wypłaty.

Potrącenia na umowie o pracę

Na umowie o pracę z kwoty brutto schodzą:

  • składka emerytalna — 9,76%;
  • składka rentowa — 1,5%;
  • składka chorobowa — 2,45% (razem część pracownika w ZUS to 13,71%);
  • składka zdrowotna (NFZ) — 9% od kwoty po odjęciu ZUS. Od 2022 roku nie obniża już podatku.

Potem liczy się podatek PIT według stawki 12%. Najpierw od podstawy odejmuje się koszty uzyskania przychodu — 250 zł miesięcznie (300 zł, jeśli dojeżdżasz z innej miejscowości). Od samego podatku odejmuje się 300 zł, czyli miesięczną część kwoty wolnej (30 000 zł rocznie). Żeby pracodawca uwzględniał ją co miesiąc, składa się oświadczenie PIT-2. Zwykle dostaje się je do podpisu razem z umową; jeśli nie, warto o nie poprosić.

Przykład: płaca minimalna 4806 zł brutto

PozycjaKwota, zł
Brutto4806,00
Składki ZUS pracownika (13,71%)−658,91
Składka zdrowotna 9%−373,24
Zaliczka na PIT (z PIT-2)−168,00
Netto≈ 3605,85

Bez PIT-2 podatek jest wyższy o 300 zł, a netto spada do około 3306 zł. Te pieniądze wracają po rozliczeniu rocznym, ale trzeba na nie czekać do wiosny.

Jeśli jesteś zapisany do PPK, z brutto zejdą jeszcze 2%. Z PPK można zrezygnować pisemnie.

Potrącenia na umowie zlecenie

Na umowie zlecenie mechanizm jest podobny, z dwiema różnicami. Składka chorobowa jest dobrowolna. A koszty uzyskania przychodu wynoszą 20% kwoty po odjęciu ZUS, więc podatek jest niższy.

Weźmy najczęstszą stawkę, 31,40 zł brutto za godzinę, i 168 godzin w miesiącu. Daje to 5275,20 zł brutto.

WariantZUSZdrowotnaPITNetto, zł
Zlecenie z chorobową, z PIT-2723,23409,68137≈ 4005
Zlecenie bez chorobowej, z PIT-2593,99421,31149≈ 4111
Zlecenie z chorobową, bez PIT-2723,23409,68437≈ 3705
Umowa o pracę, to samo brutto723,23409,68216≈ 3926

Czyli 31,40 zł brutto to mniej więcej 23,50–24,50 zł netto za godzinę. Rezygnacja z chorobowego daje około 100 zł więcej miesięcznie, ale za dni choroby nie dostaniesz wtedy nic. W zimnym magazynie jesienią to dość ryzykowna oszczędność.

Studenci i osoby do 26 lat

  • Student do 26 lat na umowie zlecenie — bez ZUS, bez składki zdrowotnej, bez PIT. Brutto równa się netto: całe 5275,20 zł trafia na konto. Potrzebna jest ważna legitymacja studencka polskiej uczelni (o uczelnie z innych krajów UE warto zapytać w kadrach).
  • Osoba do 26 lat, która nie studiuje, na zleceniu — ZUS i składka zdrowotna są pobierane, podatku nie ma. Z 5275,20 zł zostaje około 4142 zł.
  • Do 26 lat na umowie o pracę — ZUS i zdrowotna są pobierane, podatku nie ma. Z 4806 zł zostaje około 3774 zł.

Zerowy PIT dla młodych obejmuje przychody do 85 528 zł rocznie. Powyżej tej kwoty podatek liczy się normalnie.

Rezydencja podatkowa w pierwszych miesiącach

Co do zasady polskim rezydentem podatkowym zostaje się po ponad 183 dniach pobytu w roku podatkowym albo gdy w Polsce jest centrum interesów życiowych. W pierwszych miesiącach dział płac może traktować cudzoziemca jak nierezydenta i nie stosować miesięcznego pomniejszenia o 300 zł, nawet przy podpisanym PIT-2. Jeśli netto wychodzi o mniej więcej 300 zł niższe, niż wynika z wyliczeń, zapytaj w kadrach, jaki status przyjęto. Nadpłata zwykle wraca w zeznaniu rocznym składanym do 30 kwietnia.

Ogłoszenie „30 zł netto za godzinę” — ile to brutto?

Typowa sytuacja: agencja pisze „30 zł netto/h”. Przy 168 godzinach to 5040 zł na rękę. Żeby tyle wypłacić, stawka brutto musiałaby wynosić mniej więcej:

  • 41 zł za godzinę na umowie o pracę;
  • 40 zł na zleceniu z chorobową;
  • 39 zł na zleceniu bez chorobowej.

Jeśli w umowie widnieje 31,40 zł brutto, a obiecano 30 netto, to „netto” z ogłoszenia było w rzeczywistości brutto i dostaniesz około 24 zł za godzinę. Albo wyliczenie zakłada studenta do 26 lat. Dlatego umowę czyta się przed pierwszą zmianą, a nie po pierwszym pasku.

Od stawki godzinowej do pensji miesięcznej

Stawka za godzinę niewiele mówi, dopóki nie wiadomo, ile będzie godzin. Wymiar czasu pracy w Polsce to od około 152 do 184 godzin miesięcznie, zależnie od liczby dni roboczych. W wielu magazynach są zmiany po 10–12 godzin i 200–240 godzin w sezonie, a w styczniu bywa 120–140.

Rozsądna zasada: mnóż stawkę przez minimalną liczbę godzin zapisaną w umowie albo potwierdzoną na piśmie. Reszta to premia, a nie podstawa budżetu. Dodatki nocne i nadgodziny są opodatkowane tak samo jak stawka podstawowa.

Dla porównania: 32 zł za godzinę przy 120 godzinach to 3840 zł, a 29 zł przy 220 godzinach — 6380 zł.

Zakwaterowanie i zaliczki na pasku

W większości ofert z zakwaterowaniem jego koszt jest potrącany z pensji — zwykle 350–550 zł miesięcznie. Odejmuje się go od netto: 4005 zł minus 450 zł za mieszkanie daje 3555 zł.

Zaliczka to część wynagrodzenia wypłacona wcześniej, często w pierwszych tygodniach. Pierwsza pełna wypłata przychodzi zwykle około 10. dnia następnego miesiąca i zaliczka jest z niej odejmowana. Przykład: netto 4005 zł, mieszkanie 450 zł, zaliczka 500 zł — na konto wpływa 3055 zł. Nic nie przepadło, część pieniędzy dostałeś po prostu wcześniej.

  • Na umowie o pracę potrącenia inne niż podatek, ZUS i egzekucja komornicza co do zasady wymagają Twojej pisemnej zgody.
  • Poproś, żeby zakwaterowanie, zaliczki i ewentualne kary były osobnymi pozycjami, a nie jedną kwotą „inne”.
  • Pobieranie opłat za znalezienie pracy jest w Polsce nielegalne. Agencja musi być w rejestrze KRAZ. Badania lekarskie i szkolenie BHP opłaca pracodawca.

Sygnały ostrzegawcze w ogłoszeniach

  • „Netto” bez rodzaju umowy. Netto na umowie o pracę i netto studenta na zleceniu to różne kwoty.
  • „Do 35 zł/h”. „Do” oznacza maksimum dla doświadczonych z nocami i nadgodzinami. Pytaj o stawkę podstawową.
  • Stawka bez liczby godzin. Jeśli nikt nie umie powiedzieć, ile godzin będzie w miesiącu, licz od dolnej granicy.
  • „Od 6000 zł miesięcznie”. Sprawdź, czy to brutto i ile godzin zakłada.
  • „Darmowe zakwaterowanie” bez zapisu w umowie. Bywa, że po miesiącu robi się płatne.
  • „Wypłata co tydzień w gotówce”. Bez umowy nie ma ZUS, ubezpieczenia zdrowotnego ani pomocy Państwowej Inspekcji Pracy.

Sprawdzenie w pięć minut

  1. Znajdź w ogłoszeniu stawkę i słowo brutto lub netto. Jeśli go brak — zapytaj.
  2. Dopytaj o rodzaj umowy i powiedz, jeśli jesteś studentem do 26 lat.
  3. Policz w kalkulatorze wynagrodzeń dla umowy o pracę albo w kalkulatorze umowy zlecenie.
  4. Pomnóż przez gwarantowane godziny, a nie przez najlepszy miesiąc.
  5. Odejmij zakwaterowanie, dojazd i posiłki, jeśli są potrącane.
  6. Porównaj wynik z zarobkami w różnych zawodach. Jeśli oferta jest dużo wyżej, dowiedz się dlaczego.

W magazynach typowa stawka to 29–32 zł netto za godzinę — aktualne dane z ofert są na stronie zarobki w magazynie. Kiedy znasz już swoją kwotę, przejrzyj oferty pracy w Polsce, w których stawka jest podana od razu.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi płaca minimalna netto w 2026 roku?

Na umowie o pracę z PIT-2 około 3606 zł z 4806 zł brutto. Do 26 lat — około 3774 zł.

Dlaczego kolega z tą samą stawką dostaje więcej?

Zwykle jest studentem do 26 lat, zrezygnował z chorobowego, przepracował więcej godzin albo nie płaci za mieszkanie.

Czy stawka na zleceniu może być niższa niż 31,40 zł brutto?

W 2026 roku nie — to ustawowe minimum za godzinę na umowie zlecenie.

Czy po roku dostanę zwrot podatku?

Całkiem możliwe, zwłaszcza jeśli nie składałeś PIT-2, byłeś traktowany jak nierezydent albo pracowałeś tylko część roku. Zwrot wynika z zeznania PIT-37.

Chcę częściej widzieć Jobework w Google

Jeśli artykuł okazał się pomocny, oznacz Jobework jako preferowane źródło — nasze nowe materiały będą częściej pojawiać się w Twoich wynikach Google.